December 2009
Beste lezer,
Met deze maandelijkse nieuwsbrief wil BrandNewDay u op de hoogte houden van de meest recente wetenschappelijke bevindingen op vlak van gezondheidsgedrag, al dan niet in de werksituatie.
Als u deze nieuwsbrief niet meer wenst te ontvangen, kan u zich onderaan uitschrijven.
Je baas beïnvloedt je gezondheid
Een recente Zweedse studie bij meer dan 20.000 Europese werknemers illustreert de impact die een manager heeft op de gezondheid van zijn medewerkers. De stijl van leidinggeven heeft een effect op gezondheidsdomeinen zoals de hoeveelheid kort ziekteverlof en het lange termijn risico op hartinfarcten.
Ongezonde gewoontes tasten intelligentie en geheugen aan
Een uitgebreide Europese studie heeft aangetoond dat je denkvermogen en geheugen sneller achteruitgaan naarmate je meer ongezonde gewoontes hebt.
De onzichtbare effecten van alcohol
Een toestand van (lichte) dronkenschap beperkt sterk je functioneren, met de mogelijke gevolgen reikend van sociale flaters tot verkeersaccidenten. Eén wel heel verraderlijke effect is een verminderd inschattingsvermogen omtrent je eigen functioneren.
Je baas beïnvloedt je gezondheid
Een recente Zweedse studie bij meer dan 20.000 Europese werknemers illustreert de impact die een manager heeft op de gezondheid van zijn medewerkers. De stijl van leidinggeven heeft een effect op gezondheidsdomeinen zoals de hoeveelheid kort ziekteverlof en het lange termijn risico op hartinfarcten.
De onderzoekers maten bij de deelnemers het niveau van zelf-gerapporteerde stress en algemene gezondheid, ziekteverlof en emotionele uitputting. Ze vergeleken dit met hoe de werknemers de stijl van leidinggeven van de managers percipieerden in termen van een aantal positieve en negatieve criteria, zoals enerzijds geïnspireerd, ondersteunend, en goed in het degeleren of anderzijds autoritair, oneerlijk en afstandelijk.
Ze ontdekten dat de mannelijke inwoners van Stockholm bij ontevredenheid over hun managers een 25% grotere kans hadden op een hartinfarct (gemeten gedurende een tien jaar durende follow-up periode). Bovendien steeg de grootte van het risico naarmate de werknemers meer ontevreden waren.
Behalve een rechtstreeks effect van gepercipieerd slecht leiderschap op de gezondheid, vonden de onderzoekers ook dat Zweedse mannen en vrouwen die hun managers geïnspireerd, positief en enthousiast vonden minder kort ziekteverlof nodig hadden. Een effect dat nog bovenop het algemene gezondheidseffect kwam.
Nyberg, A. (2009). The impact of managerial leadership on stress and health among employees. PHD-thesis at the Karolinska Institutet. http://diss.kib.ki.se/2009/978-91-7409-614-9/thesis.pdf
Ongezonde gewoontes tasten intelligentie en geheugen aan
Een uitgebreide Europese studie heeft aangetoond dat je denkvermogen en geheugen sneller achteruitgaan naarmate je meer ongezonde gewoontes hebt.
In een grootschalige studie werd gedrag en gezondheid van 5123 Londense ambtenaren gemeten, met behulp van zowel bevragingen als medische onderzoeken gedurende de periode van 1998 tot 2004. Tussen de eerste meting en de laatste meting waren de deelnemers dus vijf jaar ouder geworden, van gemiddeld 56 tot gemiddeld 61 jaar.
De ongezonde gewoontes die tot verminderd cognitief functioneren leidden waren roken, te weinig lichaamsbeweging, en minder dan twee maal per dag groenten en fruiten eten. Er waren weinig zware drinkers in deze studie, waardoor de effecten van alcoholmisbruik niet betrouwbaar konden gemeten worden.
Het effect van deze risico-factoren was additief: hoe meer risicofactoren, hoe groter de beperkingen. Diegenen met de meeste risico-factoren hadden drie maal meer kans op een beperkt redeneervermogen en twee maal meer kans op een aangetast geheugen dan diegenen zonder ongezonde gewoontes. Ook werd aangetoond dat de daling in redeneervermogen en geheugen sterker was naarmate de ongezonde gewoontes langer aansleepten.
Sabia, S.,Nabi, H., Kivimaki, M., Shipley, M.J., Marmot, M.G., & Singh-Manoux, A. (2009). Health behaviors from early to late midlife as predictors of cognitive function. The whitehall II study. American Journal of Epidemiology, 170, 428-437.
De onzichtbare effecten van alcohol
Een toestand van (lichte) dronkenschap beperkt sterk je functioneren, met de mogelijke gevolgen reikend van sociale flaters tot verkeersaccidenten. Eén wel heel verraderlijke effect is een verminderd inschattingsvermogen omtrent je eigen functioneren.
Over het algemeen plaatst alcohol je erg in het “hier en nu”. Je hebt nog maar een beperkt aandachtsveld, en dat kan volledig opgeslorpt worden door wat er voor je neus gebeurt. Zodoende kan alcohol helpen om “je verdriet te verdrinken”. Maar dit effect is er enkel op voorwaarde dat het drinken gepaard gaat met de juiste afleiding. Je vergeet dan je verleden en toekomst en gaat op in wat er op het ogenblik zelf gebeurt. Dit gebeuren moet wel voldoende aandachtstrekkend zijn. Zo zal alcohol drinken niet helpen om aandachtiger “Oorlog en Vrede” van Tolstoy te lezen. Omdat je je aandacht minder goed onder controle hebt, dwaal je juist vaker af.
Precies dit werd getest tijdens een Amerikaans experiment dat de invloed bestudeerde van alcohol op aandacht. De deelnemers waren mannen tussen 21 en 35 jaar. Een deel kreeg royale porties geserveerd van een cocktail bestaande uit veenbessensap en vodka. Een ander deel van de deelnemers kreeg eveneens uitgebreid te zien hoe voor hen een cocktail werd gemaakt, maar de inhoud van de vodka-fles bestond uit water. Doordat hun glas echter rook naar vodka, hadden ook zij de indruk gedronken te hebben.
Nadien werd aan de deelnemers gevraagd om Tolstoy te lezen, en via een druktoets aan te geven wanneer ze begonnen weg te dromen. De mensen die alcohol gedronken hadden, dwaalden niet alleen veel gemakkelijker af tijdens het lezen, maar beseften tevens minder van zichzelf dat ze afdwaalden. Terwijl mensen in nuchtere toestand bij het lezen van “Oorlog en Vrede” af en toe eens beseffen “Ik heb geen idee wat ik zojuist gelezen heb, en was eigenlijk aan iets helemaal anders aan het denken”, dwaalt men in benevelde toestand nog sneller af, maar zonder dit zelf te beseffen. Het komt pas aan het licht als de onderzoeker vraagt of je nog aandachtig bent. De deelnemers die alcohol gedronken hadden, zaten maar liefst 25% van de tijd met hun hoofd in de wolken, zonder dat ze zelf de indruk hadden dat ze hun focus verloren waren.
Dit fenomeen, waarbij je zelf niet goed meer kan inschatten wat je aan het doen bent, kan een gevaarlijk effect zijn van alcohol, omdat het ertoe leidt dat mensen hun eigen dronkenschap onderschatten, en daardoor extra vatbaar worden voor risicogedrag en ongelukken.
Sayette, M.A., Reichle, E.D., & Schooler, W. (2009). Lost in the sauce. The effects of alcohol on mind wandering. Psychological Science, 20, 747-752.